واکاوی سازوکارهای تأمین مالی و تعیین اثربخش‌ترین آن‌ها در حوزه نظامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترا، گروه علوم دفاعی راهبردی، دانشکده دفاع ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.

2 دکترا، گروه فناوری اطلاعات، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران.

3 کارشناسی ارشد، گروه مدیریت علوم دفاعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران.

چکیده

در شرایط پیچیده و پویای امنیتی و با توجه به لزوم ارتقاء توانمندی‌های نظامی کشور، انتخاب و به‌کارگیری روش‌های بهینه تأمین مالی در سازمان‌های نظامی اهمیتی راهبردی دارند. این تحقیق با هدف واکاوی سازوکارهای تأمین مالی و تعیین اثربخش‌ترین آن‌ها در حوزه نظامی راهبری گردیده است به نحوی که ابتدا با بهره‌گیری از ادبیات نظری، مطالعات تطبیقی و نظر خبرگان، دو  محور اصلی تأمین مالی شامل بودجه‌ای (بودجه دولتی و وام) و فرابودجه‌ای (درآمدهای پایدار از دارایی‌ها و فناوری‌ها، خصوصی‌سازی، پروژه‌های مشترک داخلی و خارجی، بازار سرمایه و مشارکت مردمی) شناسایی و سپس شاخص‌های مرتبط با هر مؤلفه در قالب پرسش‌نامه محقق‌ساخته طراحی و در اختیار ۵۵ نفر از خبرگان، نخبگان و مدیران آشنا با حوزه تأمین مالی نظامی قرار گرفت و متعاقب آن داده‌ها با استفاده از آزمون میانگین، انحراف معیار، آزمون t تک‌نمونه‌ای، شاخص روایی محتوایی (CVI)، تحلیل عاملی و بار عاملی تحلیل شد.
 نتایج حاصله نشان می‌دهد که تمامی مؤلفه‌ها به‌جز مشارکت مردمی دارای میانگین بالا، سطح معناداری آماری و بار عاملی قوی می‌باشند؛ بارهای عاملی عمدتاً بالاتر از 0/9 گزارش و سطح معناداری برای تمامی شاخص‌ها در سطح 0/000 قرار دارد. این نتایج نشان‌دهنده نقش مؤثر مؤلفه‌های شناسایی‌شده در تأمین مالی سازمان نظامی از دیدگاه خبرگان و صاحب نظران است. همچنین سایر نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که بهره‌گیری از روش‌های فرابودجه‌ای، به‌ویژه سرمایه‌گذاری مشترک، خصوصی‌سازی و استفاده از ظرفیت بازار سرمایه، می‌تواند ضمن کاهش وابستگی به منابع سنتی بودجه‌ای، پایداری مالی و کارآمدی سازمان‌های نظامی را در بلندمدت تأمین و تضمین نماید.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Analysis of Financing Mechanisms and Identification of the Most Effective Mechanisms in the Military Sector

نویسندگان [English]

  • Mohammad Reza Argi 1
  • Masoud Moghaddas 2
  • Qobad Ezzati Atash Bek 3
1 Ph.D., Department of Strategic Defense Sciences, Faculty of National Defense, Supreme National Defense University, Tehran, Iran.
2 Ph.D., Department of Information Technology, Malek Malek Ashtar University of Technology , Iran.
3 M.A., Department of Defense Science Management, AJA Command and Staff University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

In a complex and dynamic security environment, and given the need to enhance national military capabilities, selecting and implementing effective financing mechanisms in military organizations is of strategic importance. This study aims to analyze financing mechanisms and identify the most effective mechanisms in the military sector. Drawing on the theoretical literature, comparative studies, and expert opinions, two main categories of financing mechanisms were initially identified: budgetary financing, including government budget allocations and loans, and extra-budgetary financing, including sustainable revenues generated from assets and technologies, privatization, domestic and international joint projects, capital market instruments, and public participation. Subsequently, the indicators associated with each component were developed through a researcher-developed questionnaire and administered to 55 experts, specialists, and managers with relevant knowledge and experience in military financing. The collected data were analyzed using descriptive statistics, including the mean and standard deviation, a one-sample t-test, the Content Validity Index (CVI), factor analysis, and factor loadings.
The findings indicate that, with the exception of public participation, all identified components obtained relatively high mean scores and demonstrated statistical significance and strong factor loadings. Most factor loadings exceeded 0.90, while the reported significance levels for all indicators were 0.00. These findings indicate that, from the perspective of the surveyed experts and specialists, the identified components play a significant role in financing military organizations. Furthermore, the findings suggest that the use of extra-budgetary financing mechanisms, particularly joint investment, privatization, and the utilization of capital market capacities, can reduce reliance on conventional budgetary sources and contribute to the long-term financial sustainability and operational efficiency of military organizations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Military Organizations
  • Financial Resources
  • Military Financing
  • Financing Mechanisms

مراجع

ابوالحسنی هستیانی، اصغر و شاهنوش فروشانی، محمدصابر. (۱۳۹۷). مدل به‌کارگیری صکوک در تأمین مالی صنایع دفاعی. فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار، ۳(۱۰)، ۹–۲۲.
اسلام جو، علی؛ توحیدی نیا، ابوالقاسم؛ آذر، عادل و احمدی، موسی. (1402). الگوی مطلوب تأمین مالی زنجیره تأمین صنعت دفاع ایران براساس تکنیک تصمیم‌گیری بهترین-بدترین، نشریه علمی اندیشه آماد، 22(86)، 135-161.
بیطرف، احمد و آرمون، آرش، (1402). الگوی تأمین مالی و مدیریت اقتصادی منابع مالی در آماد و پشتیبانی سازمان‌های دفاعی، تحقیق‌های راهبردی بودجه و مالیه، 4(15)، 169-198.
حسینی، سید محمدرضا. (۱۳۹۸). اولویت‌بندی شیوه‌های تأمین مالی پروژه‌های تجهیزات نظامی بر پایه اوراق بهادار اسلامی. فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار، ۴(۱۴)، ۳۹–۵۴.
دشتبانی، یاور و ملابهرامی، احمد. (1397). الگوی مطلوب تأمین مالی نیروهای مسلح در ایران: کاربرد روش تصمیم‌گیری چندمعیاره براساس تجربه کشورهای منتخب، فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار، 3(9)، 9-38.
عبدی، مجید و مبینی دهکردی، مصطفی. (1398). بررسی و اولویت‌بندی روش‌های تأمین مالی اسلامی جهت تأمین مالی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار، 4(14)، 38-9.
ریاضی، مهدی و بذرافکن، اشکان. (1400). بررسی الگوهای مختلف تأمین مالی در بخش دفاعی کشور و ارائه الگوی مناسب، 1400، فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار، 6(20)، 101-121.
ملابهرامی، احمد، مرادیان، ایمان. (1401). تبیین روش‌های تأمین مالی مناسب صنایع هوایی ایران و مطالعه تطبیقی آن با کشورهای منتخب، فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار، 7(24)، 75-95.
Balos, I.-D., Cioaca, C., & Boscoianu, M. (2017). Solutions to improve the decision-making process for dynamic allocation of resources in military pre-conflict environments.
Congressional Research Service. (McGarry, 2022, July 11). DOD Planning, Programming, Budgeting, and Execution (PPBE): Overview and Selected Issues for Congress. Retrieved from Congressional Research Service website.
Department of Defense USA. (2016, February 9). Department of Defense (DoD) Releases Fiscal Year 2017 President’s Budget Proposal. Retrieved from [Department of Defense website]
Gabrielli, G., Russo, V., & Ciceri, A. (2019). Understanding organizational aspects for managing crisis situations: A comparison between military and civil organizations. Journal of Organizational Change Management.
Hoskin, K. W., & Macve, R. H. (1988). The genesis of accountability: The West Point connections. Accounting, Organizations and Society, 13(1), 37–73.
Koonings, C. G., & Kruijt, D. A. N. M. (2002). Political Armies: The Military and Nation Building in the Age of Democracy. Zed Books
Melese, F., Richter, A., & Solomon, B. (Eds.). (2015). Military cost-benefit analysis: Theory and practice. Routledge.
Milandru, M., & Floștoiu, S. (2022). Fundamentals of financial operations in the military organisation. Knowledge-Based Organization, 28(2), 67–74.
Sedysheva, M. (2011). Building high performance strategy of military expenditures: The utility function in the middle of defence budgeting. Annals of the University of Petroșani, Economics, 11(4), 271–286.
Semenda, O., Shevchenko, V., Purhani, S., Kharit, O., & Krasnostanova, N. (2023). Adaptation of logistics companies to functioning under the restrictions imposed by military operations. WSEAS Transactions on Environment and Development, 19, 558–570.
Sha’ari, U. A., Hamzah, S. R. B., & Kamil, K. H. (2023). Financial sustainability of a firm: Debt based or equity based financing to pursue? Journal of Islamic Monetary Economics and Finance, 9(2), 199–224.
Soeters, J. (2020). Management control in military organizations: A mix of cost control, financial policies, human resources, materials, and quality management. In Handbook of Military Sciences (pp. 1143–1145). Springer.
Stańczyk, K. (2023). Integrated multi-level information system of the Ministry of National Defence as an IT system supporting the management of military resources. Journal of Modern Science, 53(4), 734–751.
Steiss, A. W. (1998). Financial planning and management in public organizations. Quorum Books.
Valle-Cruz, D., Gil-Garcia, J. R., & Fernandez-Cortez, E. (2022). From E-budgeting to smart budgeting: Exploring the potential of artificial intelligence techniques to support decision making in government. Government Information Quarterly, 39(1), 101644.
فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار
دوره 11، شماره 41
مهر 1405
صفحه 9-31

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار