بررسی فرصت‌های اقتصادی-امنیتی همکاری ایران با کشورهای همسایه در حوزه‌ی نفت و گاز و ارائه استراتژی‌های مناسب همکاری(مطالعه‌ی موردی میادین مشترک نفت ایران و عراق؛ گاز ایران و قطر)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مدیریت قراردادهای بین المللی نفت و گاز، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد اقتصاد انرژی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

چکیده

کشور ایران دارای ذخایر و منابع نفت و گاز بسیار می‌باشد که تعدادی از این میادین با کشور‌های همسایه مشترک می‌باشد. وجود این تعداد میدان مشترک با کشورهای همسایه اهمیت این میادین را برای کشور ایران دو چندان می‌کند. بهره‌برداری یکجانبه و غیر صیانتی قطر و عراق به ترتیب از میدان گازی پارس جنوبی (به‌عنوان بزرگترین میدان گازی جهان) و میادین نفتی مشترک و عدم توسعه این میادین از طرف ایران به دلایل مدیریتی و همین‌طور تحمیل تحریم‌های اقتصادی از جانب غرب زیان­های زیادی را متوجه ایران کرده است. در این مقاله با استفاده از نظریه بازی­ها و بازی­های معمای زندانی، بازی جوجه و بازی شکار گوزن، اهمیت این میادین و شرایط سیاسی و اقتصادی این میادین و همچنین چالش‌های پیش روی آن‌ها بررسی شده است. نتایج بازی بر روی میدان گازی پارس جنوبی و میدان نفتی ایران با عراق حاکی از آن است که ادامه این شرایط به ضرر ایران بوده و ایران در همه این بازی‌ها نقش مغلوب را ایفا می‌کند. ایران باید یا با استفاده از روابط دیپلماتیک، دیپلماسی انرژی و مناسبات سیاسی، این کشورها را راضی به مذاکره بر روی این میادین کرده یا باید تولید خود را افزایش دهد تا طرف مقابل راضی به مذاکره برای همکاری شود. تا بتوان بر روی یک راهکار مشترک و مدیریت واحد به استخراج این میادین برای هر دو کشور پرداخته شود.
 

کلیدواژه‌ها