انجمن علمی اقتصاد دفاع ایران فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار 3060-7531 11 41 2026 09 28 Analysis of Financing Mechanisms and Identification of the Most Effective Mechanisms in the Military Sector واکاوی سازوکارهای تأمین مالی و تعیین اثربخش‌ترین آن‌ها در حوزه نظامی 9 31 4145 FA محمدرضا ارگی دکترا، گروه علوم دفاعی راهبردی، دانشکده دفاع ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران. مسعود مقدس دکترا، گروه فناوری اطلاعات، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران. قباد عزتی آتش بیک کارشناسی ارشد، گروه مدیریت علوم دفاعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران. Journal Article 2025 12 22 In a complex and dynamic security environment, and given the need to enhance national military capabilities, selecting and implementing effective financing mechanisms in military organizations is of strategic importance. This study aims to analyze financing mechanisms and identify the most effective mechanisms in the military sector. Drawing on the theoretical literature, comparative studies, and expert opinions, two main categories of financing mechanisms were initially identified: budgetary financing, including government budget allocations and loans, and extra-budgetary financing, including sustainable revenues generated from assets and technologies, privatization, domestic and international joint projects, capital market instruments, and public participation. Subsequently, the indicators associated with each component were developed through a researcher-developed questionnaire and administered to 55 experts, specialists, and managers with relevant knowledge and experience in military financing. The collected data were analyzed using descriptive statistics, including the mean and standard deviation, a one-sample t-test, the Content Validity Index (CVI), factor analysis, and factor loadings. The findings indicate that, with the exception of public participation, all identified components obtained relatively high mean scores and demonstrated statistical significance and strong factor loadings. Most factor loadings exceeded 0.90, while the reported significance levels for all indicators were 0.00. These findings indicate that, from the perspective of the surveyed experts and specialists, the identified components play a significant role in financing military organizations. Furthermore, the findings suggest that the use of extra-budgetary financing mechanisms, particularly joint investment, privatization, and the utilization of capital market capacities, can reduce reliance on conventional budgetary sources and contribute to the long-term financial sustainability and operational efficiency of military organizations. در شرایط پیچیده و پویای امنیتی و با توجه به لزوم ارتقاء توانمندی‌های نظامی کشور، انتخاب و به‌کارگیری روش‌های بهینه تأمین مالی در سازمان‌های نظامی اهمیتی راهبردی دارند. این تحقیق با هدف واکاوی سازوکارهای تأمین مالی و تعیین اثربخش‌ترین آن‌ها در حوزه نظامی راهبری گردیده است به نحوی که ابتدا با بهره‌گیری از ادبیات نظری، مطالعات تطبیقی و نظر خبرگان، دو محور اصلی تأمین مالی شامل بودجه‌ای (بودجه دولتی و وام) و فرابودجه‌ای (درآمدهای پایدار از دارایی‌ها و فناوری‌ها، خصوصی‌سازی، پروژه‌های مشترک داخلی و خارجی، بازار سرمایه و مشارکت مردمی) شناسایی و سپس شاخص‌های مرتبط با هر مؤلفه در قالب پرسش‌نامه محقق‌ساخته طراحی و در اختیار ۵۵ نفر از خبرگان، نخبگان و مدیران آشنا با حوزه تأمین مالی نظامی قرار گرفت و متعاقب آن داده‌ها با استفاده از آزمون میانگین، انحراف معیار، آزمون t تک‌نمونه‌ای، شاخص روایی محتوایی (CVI)، تحلیل عاملی و بار عاملی تحلیل شد. نتایج حاصله نشان می‌دهد که تمامی مؤلفه‌ها به‌جز مشارکت مردمی دارای میانگین بالا، سطح معناداری آماری و بار عاملی قوی می‌باشند؛ بارهای عاملی عمدتاً بالاتر از 0/9 گزارش و سطح معناداری برای تمامی شاخص‌ها در سطح 0/000 قرار دارد. این نتایج نشان‌دهنده نقش مؤثر مؤلفه‌های شناسایی‌شده در تأمین مالی سازمان نظامی از دیدگاه خبرگان و صاحب نظران است. همچنین سایر نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که بهره‌گیری از روش‌های فرابودجه‌ای، به‌ویژه سرمایه‌گذاری مشترک، خصوصی‌سازی و استفاده از ظرفیت بازار سرمایه، می‌تواند ضمن کاهش وابستگی به منابع سنتی بودجه‌ای، پایداری مالی و کارآمدی سازمان‌های نظامی را در بلندمدت تأمین و تضمین نماید.

https://eghtesad.sndu.ac.ir/article_4145_e028d67f6bd34b9044166ca98f553efe.pdf

انجمن علمی اقتصاد دفاع ایران فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار 3060-7531 11 41 2026 09 28 Prioritizing Decentralized Financial Instruments for Financing the Defense Economy: An Analytic Hierarchy Process (AHP) Approach اولویت بندی استفاده از ابزارهای غیرمتمرکز در تأمین مالی بخش اقتصاد دفاع با استفاده از رویکرد تحلیل سلسله‌مراتبی 33 61 4115 FA امیر شرفی دانشجوی دکترا، گروه اقتصاد بین‌الملل، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران. احمد نوروزی دانشجوی دکترا، گروه مدیریت قراردادهای بین المللی نفت و گاز، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران. Journal Article 2025 10 14 Advances in financial technology and the expansion of the digital economy have fundamentally transformed traditional financing patterns and created new opportunities for economic institutions. The defense economy, as one of the country’s vital sectors, plays not only a security-related role but also an active role in infrastructure development, social services, and humanitarian activities. The continuity of these missions requires access to sustainable financial resources that are independent of the government’s public budget. Accordingly, this study aims to identify the main challenges in financing defense-economy projects and prioritize decentralized financial instruments for addressing these challenges. Data were collected through documentary research and a survey of 32 experts, including investment managers and specialists, academic researchers, and professionals active in digital financial markets. The data were analyzed using the Analytic Hierarchy Process (AHP) and pairwise comparisons. The findings indicate that budgetary resource constraints represent the most significant obstacle to financing defense-economy projects, followed by the influence of political considerations on resource allocation, limited diversity of financing methods, delays in fund allocation, and increasing implementation costs. Among the innovative financial instruments examined, blockchain-based crowdfunding platforms received the highest priority according to the expert assessments, followed by real-world asset (RWA) tokenization, various forms of token issuance, and decentralized finance (DeFi) lending platforms. The results suggest that the targeted application of digital financial instruments within a context-specific and appropriately regulated framework can serve as an effective complement to public budgetary resources and contribute to the financial sustainability of the defense economy. تحول در فناوری‌های مالی و گسترش اقتصاد دیجیتال، الگوهای سنتی تأمین مالی را دگرگون ساخته و فرصت‌های جدیدی را برای نهادهای اقتصادی فراهم کرده است. اقتصاد دفاع نیز به‌عنوان یکی از ارکان حیاتی کشور، علاوه بر ایفای نقش امنیتی، در حوزه‌های عمرانی، اجتماعی و مردم‌یاری فعال است و تداوم این مأموریت‌ها مستلزم دسترسی به منابع مالی پایدار و مستقل از بودجه عمومی دولت است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف شناسایی چالش‌های اصلی تأمین مالی پروژه‌های اقتصاد دفاع و اولویت‌بندی ابزارهای غیرمتمرکز تأمین مالی در مواجهه با این چالش‌ها انجام شده است. داده‌های پژوهش از طریق مطالعات اسنادی و پیمایش خبرگان شامل 32 تن از مدیران و کارشناسان سرمایه‌گذاری، پژوهشگران دانشگاهی و فعالان حرفه‌ای بازارهای مالی دیجیتال، گردآوری و با استفاده از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) و مقایسات زوجی تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که «محدودیت منابع بودجه‌ای» مهم‌ترین مانع تأمین مالی پروژه‌های اقتصاد دفاع است و پس از آن «تأثیرپذیری تخصیص منابع از ملاحظات سیاسی»، «محدودیت در تنوع روش‌های تأمین مالی»، «تأخیر در تخصیص اعتبارات» و «افزایش هزینه‌های اجرا» در جایگاه های بعدی قرار دارند. در میان ابزارهای نوین مالی، پلتفرم‌های تأمین مالی جمعی مبتنی بر بلاکچین بالاترین اولویت را از نظر خبرگان کسب کرده‌اند و در ادامه «توکنایزکردن دارایی‌های واقعی»، «انتشار انواع توکن» و «پلتفرم‌های وام‌دهی دیفای» در رتبه‌های بعدی قرار می‌گیرند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که به‌کارگیری هدفمند ابزارهای مالی دیجیتال در چارچوبی بومی و قانون‌مند می‌تواند مکمل مؤثری برای بودجه عمومی بوده و به پایداری مالی اقتصاد دفاع کمک کند.

https://eghtesad.sndu.ac.ir/article_4115_cdb4b00c629c5aeb71a69ca01d56766b.pdf

انجمن علمی اقتصاد دفاع ایران فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار 3060-7531 11 41 2026 09 23 Identifying Strategies for Countering the Economic Dimension of Hybrid Warfare against the Islamic Republic of Iran شناسایی راهکارهای مقابله با بعد اقتصادیِ جنگ ترکیبی علیه جمهوری اسلامی ایران 63 87 4119 FA محمود عسگری استادیار، گروه امنیت داخلی، دانشکده امنیت ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران. ذبیح اله عاشوری استادیار، گروه امنیت داخلی، دانشکده امنیت ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران. محمد عباسیان دانشجوی دکترا، گروه امنیت داخلی، دانشکده امنیت ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران. Journal Article 2025 11 20 Hybrid warfare is one of the most complex forms of threat to national security. In recent years, Iran has faced various dimensions of hybrid warfare, particularly its economic dimension. This study aims to identify effective strategies for countering the economic threats associated with hybrid warfare against the Islamic Republic of Iran. Existing trends indicate significant vulnerabilities in this area, highlighting the importance of addressing the economic dimension of hybrid warfare. The rationale for this study stems from the lack of systematically developed, scientifically grounded and actionable strategies for countering the economic dimension of hybrid warfare, indicating a significant research gap in this field. Accordingly, this study employs a mixed-methods approach (quantitative-qualitative) to examine the major economic threats associated with hybrid warfare against Iran over the past decade. Based on the findings obtained from a researcher-developed questionnaire, more than 85% of respondents identified international sanctions, targeted currency warfare, economic instability, supply-chain disruptions, and cyberattacks against financial infrastructure as major economic threats. The findings further indicate that strengthening economic diplomacy, developing alternative markets, establishing alternative financial mechanisms, developing and implementing economic resilience policies with an emphasis on domestic production, reducing dependence on imports, enhancing economic resilience, strengthening cybersecurity across various economic sectors, and educating and raising awareness among economic actors regarding hybrid-warfare threats can constitute key strategies for reducing Iran’s vulnerability to the economic dimension of hybrid warfare. The study emphasizes the need for a comprehensive and multidimensional strategy, supported by effective coordination among government agencies and private-sector institutions. جنگ ترکیبی یکی از پیچیده‌ترین اشکال تهدید علیه امنیت ملی است. ایران نیز طی سال‌های اخیر با ابعاد مختلف چنین جنگی، بویژه در بعد اقتصادیِ آن مواجه بوده است. این مقاله با هدف شناسایی راهکارهای مؤثر برای مقابله با تهدیدات اقتصادیِ جنگ ترکیبی علیه ج.ا.ایران انجام شده است. روندهای موجود نیز نشان از آسیب پذیری نظام در این زمینه داشته و دشمن همچنان روی این مسئله تأکید دارد. بنابراین اهمیت و ضرورت تحقیق ناشی از این مسئله است که راهکارهای اجرایی مبتنی بر روش های علمی در جهت مقابله با بعد اقتصادی جنگ ترکیبی تدوین نشده و به نظر در این زمینه خلاء جدی وجود دارد؛ لذا در این پژوهش با استفاده از روش آمیخته (کمی-کیفی) تلاش شده تا مهمترین تهدیدات اقتصادی جنگ ترکیبی علیه ایران در قلمرو زمانی 10 ساله ‌اخیر بررسی شود. بر اساس یافته‌های حاصل از پرسشنامه محقق ساخته بیش از 85 درصد پاسخ دهندگان تهدیدات این حوزه را شامل تحریم‌های بین‌المللی، جنگ ارزی هدفمند، بی‌ثباتی، اختلال در زنجیره تأمین و حملات سایبری به زیرساخت های مالی دانسته‌اند. همچنین نتایج نشان می‌دهد تقویت دیپلماسی اقتصادی، توسعه بازارهای جایگزین، ایجاد سازوکارهای جایگزین مالی، توسعه و اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی با تأکید بر تولید داخلی، کاهش وابستگی به واردات، افزایش تاب‌آوری اقتصادی، ارتقاء امنیت سایبری در بخش‌های مختلف اقتصادی و آموزش و آگاهی‌بخشی به فعالان اقتصادی در حوزه تهدیدات جنگ ترکیبی می‌تواند از جمله راهکارهای کلیدی برای کاهش آسیب‌پذیری ایران در برابر جنگ اقتصادی باشد. این مطالعه بر لزوم اتخاذ راهبردی جامع و چند بعدی همراه با هماهنگی بین نهادهای دولتی و خصوصی تأکید دارد.

https://eghtesad.sndu.ac.ir/article_4119_b1f63fe90a96672e7d2a2a38b34fbf08.pdf

انجمن علمی اقتصاد دفاع ایران فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار 3060-7531 11 41 2026 09 23 The Role of Transportation in Strengthening Sustainable Security in Iran: A Thematic Analysis of the Supreme Leader’s Statements نقش حمل‌ونقل در توسعه امنیت پایدار ایران با محوریت بیانات رهبری(مدظله العالی) 89 118 4144 FA حسین نیاوند دکترا، گروه مدیریت مالی، دانشکده مدیریت و کسب و کار، دانشگاه میسور، کارناتاکا، هندوستان. امیر اوسطی کارشناس ارشد، گروه مدیریت مالی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران. Journal Article 2025 05 11 This study aims to examine the role of transportation infrastructure in strengthening sustainable security in Iran through a thematic analysis of the statements and policy directives of the Supreme Leader. A total of 41 official documents, including speeches, messages, and policy statements related to national security, socioeconomic development, and environmental protection, were systematically analyzed using thematic analysis. The findings indicate that transportation networks play a critical role not only in providing operational support for defense forces but also in enhancing economic resilience, reducing regional inequalities, and strengthening the sense of social security. Particular emphasis in the analyzed statements is placed on expanding infrastructure in border regions as a strategic instrument for maintaining national authority and strengthening territorial cohesion. Furthermore, attention to safe and environmentally sustainable transportation is highlighted as an important component of environmental security and public health. The findings also indicate that transportation, as a fundamental pillar of sustainable development, has multidimensional linkages with national security, economic well-being, and social justice. Accordingly, revisiting national-level policies and planning for the development of clean and efficient transportation networks can contribute to strengthening sustainable security in Iran. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش زیرساخت‌های حمل‌ونقل در تقویت امنیت پایدار کشور بر اساس تحلیل مضمون سخنان و ابلاغیه‌های مقام معظم رهبری انجام شده است. در این تحقیق، مجموعه‌ای از ۴۱ متن رسمی شامل بیانات، پیام‌ها و سیاست‌های کلان مرتبط با امنیت ملی، توسعه اقتصادی–اجتماعی و حفاظت محیط‌زیست با استفاده از روش تحلیل مضمون بررسی گردید. یافته‌ها نشان داد شبکه‌های حمل‌ونقل علاوه بر پشتیبانی عملیاتی از نیروهای دفاعی، در افزایش تاب‌آوری اقتصادی، کاهش نابرابری‌های منطقه‌ای و ارتقای حس امنیت اجتماعی نیز نقشی اساسی دارند. رهبری به‌ویژه بر گسترش زیرساخت‌ها در مناطق مرزی به‌عنوان ابزاری راهبردی برای حفظ اقتدار ملی و انسجام سرزمینی تأکید داشته‌اند. همچنین، توجه به حمل‌ونقل ایمن و سازگار با محیط‌زیست در راستای تأمین امنیت زیستی و سلامت جامعه برجسته شده است. همچنین نتایج تحقیق بیانگر آن است که ترابری به‌عنوان یکی از پایه‌های توسعه پایدار، پیوندی چندوجهی با امنیت ملی، رفاه اقتصادی و عدالت اجتماعی دارد. بر این اساس، بازنگری در سیاست‌های کلان و برنامه‌ریزی برای توسعه شبکه‌های پاک و کارآمد می‌تواند در تقویت امنیت پایدار کشور نقش‌آفرین باشد.

https://eghtesad.sndu.ac.ir/article_4144_d91334240c89725c5542918e63327309.pdf

انجمن علمی اقتصاد دفاع ایران فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار 3060-7531 11 41 2026 09 28 The Impact of Natural Resource Depletion, Conflict, and Financial Development on Energy Security Risk in Middle Eastern Countries تأثیر تخلیه منابع طبیعی، درگیری و توسعه مالی بر ریسک امنیت انرژی در کشورهای خاورمیانه 119 144 4117 FA صاحبه محمدیان منصور استادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 2025 11 09 Energy security refers to the reliable and continuous availability of energy at affordable prices and is essential for sustaining economic activity and supporting national economic development. In this context, this study examines the determinants of energy security risk in Middle Eastern countries, with particular emphasis on natural resource depletion, conflict, and financial development over the period 2000–2022. Estimation using the Cross-Sectionally Augmented Autoregressive Distributed Lag (CS-ARDL) approach indicates that natural resource depletion has a positive and statistically significant impact on energy security risk, providing evidence consistent with the resource curse hypothesis from an energy-security perspective. The conflict risk index also has a positive and statistically significant effect on energy security risk, whereas the composite financial development index has a negative and statistically significant effect. The results further indicate that economic growth, trade, and technological development reduce energy security risk in the countries in the sample. The robustness of the empirical findings is further supported by estimates obtained using the Pooled Mean Group Autoregressive Distributed Lag (PMG-ARDL) approach. Overall, the findings suggest that sustainable management and use of natural resources, the reduction of domestic and external tensions and conflicts, and the development of the financial sector can play important roles in strengthening energy security in the countries examined. تأمین مداوم انرژی با قیمت‌های مقرون به صرفه را امنیت انرژی می‌نامند که برای هدایت فعالیت‌های اقتصادی یک کشور بسیار مهم است. در این راستا پژوهش حاضر به بررسی عوامل مؤثر بر ریسک امنیت انرژی در کشورهای خاورمیانه با تأکید بر تخلیه منابع طبیعی، درگیری و توسعه مالی طی دوره‌ی زمانی 2022-2000 پرداخته است. نتایج با استفاده از برآوردگر خودرگرسیون با وقفه‌های توزیعی تعمیم‌یافته مقطعی (CS-ARDL) نشان می‌دهد که اثر تخلیه منابع طبیعی بر ریسک امنیت انرژی، مثبت و معنادار است که به نوعی تأییدکننده نفرین منابع از منظر انرژی می‌باشد. اثرگذاری شاخص‌ ریسک وقوع درگیری و شاخص ترکیبی توسعه مالی بر ریسک امنیت انرژی نیز به‎‌ترتیب مثبت (و معنی‌دار) و منفی (و معنی‌دار) است. بر اساس سایر نتایج، رشد اقتصادی، تجارت و تکنولوژی، ریسک امنیت انرژی را در کشورهای مورد مطالعه کاهش می‌دهد. استحکام نتایج تجربی نیز با استفاده از روش PMG-ARDL تأیید شده است. بر این اساس می‌توان گفت که مصرف پایدار منابع طبیعی، کاهش تنش‌ها و درگیری‌های داخلی و خارجی و توسعه بخش مالی نقش مهمی در امنیت انرژی کشورهای مورد مطالعه خواهد داشت.

https://eghtesad.sndu.ac.ir/article_4117_9317a405edce1aa06adbfa32181408f0.pdf

انجمن علمی اقتصاد دفاع ایران فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار 3060-7531 11 41 2026 09 23 Strategic Analysis of the Zangezur Corridor: Assessing Geopolitical Risks and Economic and Financial Opportunities for Iran in the Regional Supply Chain تحلیل استراتژیک دالان زنگزور: ارزیابی ریسک‌های ژئوپلیتیک و فرصت‌های مالی - اقتصادی برای ایران در زنجیره تأمین منطقه‌ای 145 171 4146 FA میثم شاهوردی دانشجوی دکترا، دوره حرفه‌ای مدیریت کسب و کار (DBA)، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. افشین خاکباز دکترا، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. مسعود بذرافکن دانشجو دکترا، گروه مدیریت مالی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، شهر قدس، ایران. Journal Article 2025 09 13 The strategically important South Caucasus region is undergoing profound geopolitical transformations, one of the most significant of which is the proposed Zangezur Transit Corridor. This study examines the geopolitical and economic implications of the corridor, with particular emphasis on Iran’s national interests and the roles of regional and extra-regional actors, including Türkiye, Armenia, Russia, and the United States. The study adopts an exploratory-explanatory research design using a sequential mixed-methods approach (qualitative-quantitative). In the first phase, content analysis of political documents and official statements was conducted to identify key variables. The resulting variables were then organized into a SWOT matrix to identify and classify internal and external factors. In the final phase, the findings from these analyses were used as inputs for scenario analysis to simulate potential future financial and geopolitical outcomes. The findings indicate that, under the most pessimistic scenario, full implementation of the Zangezur Corridor could divert transit traffic away from Iran, resulting in an estimated annual net loss of approximately USD 45 million and increasing Iran’s geopolitical risk index to a critical level (5 out of 5) on the five-point scale developed in this study. In contrast, under an active-participation scenario, Iran could maintain or even increase its transit volume, potentially generating an estimated annual net gain of USD 105 million while maintaining a low level of geopolitical risk (2 out of 5). The findings suggest that the Zangezur Corridor does not constitute an inevitable threat to Iran; rather, its potential implications depend substantially on Iran’s strategic response. Transforming potential risks into economic opportunities would require a proactive two-pronged strategy: first, proactive diplomacy aimed at institutionalizing Iran’s role in the emerging regional transit framework and securing an appropriate share of transit flows; and second, targeted investment in border infrastructure and alternative routes, such as the Aras Corridor. منطقه استراتژیک قفقاز جنوبی شاهد تحولات ژئوپلیتیک عمیقی است که از جمله مهم‌ترین آن‌ها طرح کریدور ترانزیتی زنگزور است. این پژوهش با تمرکز بر منافع ملی ایران و نقش‌آفرینی بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای از جمله ترکیه، ارمنستان، روسیه و آمریکا، به تحلیل پیامدهای ژئوپلیتیک و اقتصادی اجرای این دالان می‌پردازد. مطالعه حاضر از نوع اکتشافی–تبیینی و با رویکرد ترکیبی متوالی (کیفی–کمّی) انجام شده است. در مرحله نخست، تحلیل محتوای اسناد و بیانیه‌های سیاسی برای استخراج متغیرهای کلیدی انجام شد؛ سپس داده‌های به‌دست‌آمده در قالب ماتریس SWOT به‌منظور شناسایی عوامل داخلی و خارجی دسته‌بندی گردید؛ در گام نهایی، نتایج این تحلیل‌ها به‌عنوان ورودی تحلیل سناریو برای شبیه‌سازی پیامدهای مالی و ژئوپلیتیک آینده به‌کار رفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که در بدبینانه‌ترین سناریو، اجرای کامل کریدور زنگزور می‌تواند با انحراف ترافیک ترانزیتی، سالانه موجب زیان خالص حدود ۴۵ میلیون دلاری برای ایران شده و شاخص ریسک ژئوپلیتیک کشور (در مقیاس پنج‌درجه‌ای طراحی‌شده در چارچوب تحلیل سناریو) را به سطح بحرانی (۵ از ۵) برساند. در مقابل، در سناریوی مشارکت فعال، ایران می‌تواند با حفظ و حتی افزایش حجم ترانزیت، به سود خالص سالانه ۱۰۵ میلیون دلاری و ریسک ژئوپلیتیک پایین (۲ از ۵) دست یابد. نتیجه‌گیری پژوهش نشان می‌دهد که تهدید دالان زنگزور برای ایران قطعی نیست و تبدیل آن به فرصت، مستلزم اتخاذ راهبردی فعال دو وجهی است: نخست، دیپلماسی تهاجمی برای نهادسازی و تضمین سهم ایران در نظم ترانزیتی جدید، و دوم، سرمایه‌گذاری هدفمند در ارتقای زیرساخت‌های مرزی و مسیرهای جایگزین مانند کریدور ارس.

https://eghtesad.sndu.ac.ir/article_4146_9e3f29e29657f6087cbbc36bb4b0872c.pdf