انجمن علمی اقتصاد دفاع ایران فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار 3060-7531 11 39 2026 05 12 The Effects of Energy Price Increases on Iran’s Macroeconomic Variables: An Approach towards Sustainable Development اثرات افزایش قیمت حامل‌های انرژی بر متغیرهای اقتصاد کلان ایران: رویکردی در راستای توسعه پایدار 113 144 3927 FA امیر عالمی دانشجوی دکترا، گروه علوم اقتصادی، دانشکده مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران. مهران محمودی کارشناسی ارشد، گروه علوم اقتصادی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران. حسین مومن دانشجوی دکترا، گروه علوم اقتصادی، دانشکده مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران. Journal Article 2025 06 03 In recent years, energy price reform has become one of the main challenges of economic policymaking in Iran. Despite the government’s efforts to improve energy efficiency and reduce subsidy costs, the implementation of reform policies has faced many obstacles, including social and economic consequences and administrative constraints. This study analyzes the short-term and long-term consequences of energy price reform using a dynamic stochastic general equilibrium (DSGE) model.<br />The results of the model show that a rise in energy prices leads to a decrease in production, consumption, investment, and employment in the short-term. These effects are mainly due to the cost shocks to firms and a decrease in the real household incomes. Energy subsidies usually keep domestic prices below world prices, creating a gap that distorts consumption and investment decisions. In the long run, as the domestic-to-world price ratio (based on the Persian Gulf FOB price) adjusts gradually, the signaling power of energy prices will increase.  When the ratio of household energy prices to world prices increases from 0.4 to 0.6, total production rises by 4.0% in the long run, and household energy consumption falls by 32.2%. Gradual subsidy reform combined with targeted compensatory payments reduces the short-term negative effects and, in the long-term, improves economic efficiency and reduces energy smuggling. This study shows that reforming energy subsidies helps reduce inefficient energy consumption, improves social equity, and the fulfillment of sustainable development goals like clean energy and reduction of inequality در سال‌های اخیر، اصلاح قیمت حامل‌های انرژی به یکی از مهم‌ترین چالش‌های سیاست‌گذاری اقتصادی در ایران تبدیل شده است. با وجود تلاش‌های دولت برای بهبود بهره‌وری تولید و مصرف انرژی و کاهش هزینه‌های یارانه‌ای، اجرای سیاست‌های اصلاحی با موانع متعددی از جمله تبعات اجتماعی، اقتصادی و محدودیت‌های اجرایی مواجه بوده است. این مطالعه با هدف بررسی اثرات اقتصادی یارانه‌های انرژی، به تحلیل پیامدهای کوتاه‌مدت و بلندمدت اصلاح قیمت حامل‌های انرژی با استفاده از مدل تعادل عمومی پویای تصادفی می‌پردازد.<br />نتایج مدل نشان می‌دهد که افزایش قیمت حامل‌های انرژی در کوتاه مدت منجر به کاهش در تولید، مصرف، سرمایه‌گذاری و اشتغال می‌شود که این اثرات عمدتا ناشی از شوک هزینه‌ای وارده به بنگاه ها و کاهش درآمد واقعی خانوارها است. یارانه‌های انرژی معمولا قیمت داخلی انرژی را پایین‌تر از قیمت جهانی نگه‌ می‌دارد و شکافی ایجاد می‌کند که تصمیمات مصرف و سرمایه‌گذاری را تحریف می‌کند. در بلندمدت با تعدیل تدریجی نسبت قیمت داخلی انرژی به قیمت جهانی (فوب خلیج فارس)، قدرت سیگنال‌دهی قیمت‌های انرژی افزایش می‌یابد. با افزایش نسبت قیمت انرژی خانوار به قیمت جهانی از 4/0 به 6/0، تولید کل در بلندمدت تا 0/4 درصد افزایش می‌یابد و مصرف انرژی خانوار تا 2/32 درصد کاهش می‌یابد. اصلاح تدریجی یارانه‌ها همراه با پرداخت‌های جبرانی هدفمند، اثرات منفی کوتاه‌مدت را کاهش داده و در بلندمدت کارایی اقتصادی و کاهش قاچاق را بهبود می‌بخشد. این مطالعه نشان می‌دهد که اصلاح یارانه‌های انرژی، به کاهش مصرف ناکارآمد انرژی، بهبود عدالت اجتماعی و تحقق اهداف توسعه پایدار مانند انرژی پاک و کاهش نابرابری کمک می‌کند. https://eghtesad.sndu.ac.ir/article_3927_37408ad21e0bdd4b0867d5271092ea6b.pdf